Diagnoza dziecka to początkowa i jednocześnie kluczowa faza współpracy logopedy z dzieckiem i jego rodziną. Polega na ocenie aktualnego poziomu funkcjonowania małego pacjenta. Składa się z dokładnego wywiadu, prowadzonego z rodzicami bądź opiekunami dziecka, który jest dostosowany do zgłaszanych problemów, a także pracy z dzieckiem. Dzięki diagnozie logopeda uzyskuje informacje dotyczące poziomu rozwoju komunikacji dziecka, kluczowe w planowaniu skutecznej terapii.
Poszczególne kroki diagnozy logopedycznej są ściśle związane z wiekiem dziecka i zgłaszanymi problemami
Diagnoza małego dziecka (0.–3. rok życia)
Ukierunkowana jest na ocenę m.in. odruchów ustno-twarzowych, funkcji prymarnych oraz budowy i funkcjonowania aparatu artykulacyjnego. Ocenie podlegają również umiejętności, takie jak: utrzymywanie kontaktu wzrokowego, podążanie za polem uwagi, podążanie wzrokiem za bodźcem, reagowanie na dźwięki i ich identyfikowanie, a także naśladowanie – zarówno w zakresie motoryki dużej i małej, jak i powtarzania dźwięków nieartykułowanych i artykułowanych.
Diagnoza dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym (3.–9. rok życia)
Dodatkowym, ważnym elementem tego etapu diagnozy jest ocena artykulacji, kompetencji językowych i komunikacyjnych dziecka, a także umiejętności związanych z syntezą i analizą słuchową oraz wzrokową.
Diagnoza dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami komunikacyjnymi
Działania prowadzimy w oparciu o model aktywny autorstwa dr Magdaleny Grycman. Część diagnostyczna polega na zidentyfikowaniu specyficznych zachowań dziecka, które mogą stać się bazą do komunikowania przez nie swoich potrzeb oraz rozpoznania obszarów, w obrębie których można rozpocząć budowanie skutecznej komunikacji.
Diagnoza jąkającego się dziecka.
Diagnozę przeprowadzamy w oparciu o założenia i wytyczne zawarte w programie metody Palin PCI (Palin Parent-Child Interaction Approach – terapia interakcyjna rodzic – dziecko dla jąkających się dzieci w wieku do 7 lat), „Kwestionariusz do badania stopnia niepłynności mówienia u dzieci” (M. Chęciek, K. Węsierska) oraz „KiddyCAT. Test do badania postaw związanych z komunikowaniem się jąkających się dzieci w wieku przedszkolnym” (M. Vanryckeghem, G.J. Brutten). Diagnoza składa się ze szczegółowego wywiadu z opiekunami dziecka oraz z badania dziecka, które ma na celu ustalenie stopnia niepłynności mowy, określenie odczuć dziecka związanych z mówieniem, a także precyzyjne wyznaczenie jego potrzeb terapeutycznych.
Diagnoza jąkającej się młodzieży i dorosłych.
Diagnozę w przypadku młodzieży i dorosłych wykonujemy w oparciu o „Kwestionariusz Cooperów do Oceny Jąkania” (w opracowaniu M. Chęćka) oraz „Kwestionariusz Niepłynności Mówienia i Logofobii” (Z. Tarkowski).